วิธีให้ อาหารสายยาง เพื่อป้องกันไม่ให้ติดเชื้อ !การป้องกันการติดเชื้อจากการให้อาหารทางสายยางเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญเป็นอันดับหนึ่งครับ เพราะผู้ป่วยกลุ่มนี้มักมีภูมิคุ้มกันต่ำ หากมีการปนเปื้อนของเชื้อโรคในอาหารหรืออุปกรณ์ อาจนำไปสู่ภาวะท้องเสียรุนแรง หรือ "ปอดอักเสบจากการติดเชื้อ" ได้
"กฎเหล็ก 5 ประการ" เพื่อป้องกันการติดเชื้ออย่างเคร่งครัดครับ:
1. ความสะอาดของผู้ดูแล (Hand Hygiene)
ล้างมือ 7 ขั้นตอน: ก่อนสัมผัสสายยาง เตรียมอาหาร หรือหยิบจับอุปกรณ์ทุกครั้ง ต้องล้างมือด้วยสบู่ให้นานอย่างน้อย 20 วินาที หรือใช้แอลกอฮอล์เจล
ตัดเล็บให้สั้น: เพื่อลดแหล่งสะสมของเชื้อโรคใต้เล็บ
2. ความสะอาดของอุปกรณ์ (Equipment Hygiene)
การลวกน้ำร้อน: ไซริงค์ (Syringe) แก้วใส่อาหาร และฝาปิดภาชนะ หลังจากล้างด้วยน้ำยาล้างจานสะอาดแล้ว ต้องลวกน้ำร้อนทุกครั้ง และผึ่งให้แห้งในที่สะอาดที่มีฝาชีครอบ
การเปลี่ยนไซริงค์: ไม่ควรใช้ไซริงค์อันเดิมนานเกินไป (ปกติควรเปลี่ยนทุก 7-14 วัน หรือเมื่อลูกสูบเริ่มฝืด/ยางเสื่อมสภาพ) เพราะจะเป็นแหล่งสะสมแบคทีเรีย
สายยางให้อาหาร: หากพบว่าภายในสายมีจุดดำๆ หรือคราบเชื้อราที่ล้างไม่ออก ต้องรีบไปพบพยาบาลเพื่อเปลี่ยนสายเส้นใหม่ทันที
3. ความปลอดภัยของอาหาร (Food Safety)
ความสดใหม่: อาหารปั่นผสมเอง (Blenderized Diet) ควรทำแล้วให้ทันที หากทำทิ้งไว้ ต้องแช่ตู้เย็นทันที และเก็บได้ไม่เกิน 24 ชั่วโมง
อุณหภูมิ: ก่อนให้ควรนำมาอุ่นให้พอดี (อุณหภูมิร่างกาย) ไม่ควรทิ้งอาหารไว้ที่อุณหภูมิห้องนานเกิน 2 ชั่วโมง เพราะเชื้อโรคจะเจริญเติบโตเร็วมาก
น้ำล้างสาย: ต้องใช้ น้ำเปล่าต้มสุก เท่านั้น ห้ามใช้น้ำประปาโดยตรงในการล้างสายหรือผสมอาหาร
4. เทคนิคการให้เพื่อป้องกันปอดอักเสบ (Prevention of Aspiration)
การติดเชื้อที่อันตรายที่สุดคือการที่อาหารปนเปื้อนเชื้อโรคหลุดเข้าไปในปอด
ดูดเสมหะก่อน: หากผู้ป่วยมีเสมหะมาก ให้ดูดออกก่อนให้อาหาร 15 นาที เพื่อลดการไอขณะให้อาหาร
จัดท่าหัวสูง: ยกหัวเตียงสูง 30-45 องศา เสมอ และคงท่านั้นไว้ 1 ชั่วโมงหลังอาหาร เพื่อป้องกันอาหารขย้อนกลับขึ้นมาแล้วสำลักลงปอด
เช็กตำแหน่งสาย: มั่นใจว่าสายอยู่ในกระเพาะอาหาร ไม่ได้เลื่อนขึ้นมาที่หลอดอาหารหรือขดอยู่ในปาก
5. การดูแลสุขอนามัยในช่องปาก (Oral Care)
แม้ผู้ป่วยไม่ได้ทานอาหารทางปาก แต่แบคทีเรียในปากจะเจริญเติบโตได้ดีและอาจไหลลงไปในหลอดลม
ต้องทำความสะอาดช่องปาก แปรงฟัน หรือใช้ผ้าชุบน้ำสะอาดเช็ดเหงือกและลิ้น อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง เพื่อลดจำนวนเชื้อโรคในช่องปาก
