สูตรอาหารสายยาง ที่ได้ประโยชน์ครบถ้วนเพื่อให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารที่สมบูรณ์และสมดุล การจัดสูตรอาหารปั่นผสม (Blenderized Diet) ต้องเน้นที่สัดส่วนสารอาหารหลัก (Macronutrients) ให้ครบ 5 หมู่ โดยทั่วไปมักใช้สูตรมาตรฐาน 1:1 (คืออาหาร 1 ml ให้พลังงาน 1 kcal)
นี่คือ สูตรมาตรฐานสำหรับ 1 วัน (แบ่งให้ 4-5 มื้อ) ที่ให้ประโยชน์ครบถ้วนครับ:
📋 ส่วนผสมสูตรมาตรฐาน (ให้พลังงานประมาณ 1,200 - 1,500 kcal)
วัตถุดิบ ปริมาณ สารอาหารที่ได้รับ
อกไก่ลอกหนัง (สุก) 200 - 250 กรัม โปรตีนหลักเพื่อซ่อมแซมร่างกาย
ไข่ขาวต้มสุก 3 - 4 ฟอง โปรตีนคุณภาพสูง ย่อยง่ายมาก
ข้าวสวย (หรือข้าวกล้อง) 3 - 4 ทัพพี คาร์โบไฮเดรตให้พลังงานหลัก
ฟักทอง หรือ แครอท (ต้มสุก) 100 กรัม วิตามินเอ และช่วยให้เนื้ออาหารเนียน
ผักกาดขาว หรือ ตำลึง (ต้มสุก) 100 กรัม ใยอาหาร ช่วยระบบขับถ่าย
กล้วยน้ำว้า (ห่ามสุก) 1 - 2 ลูก พลังงานและโพแทสเซียม
น้ำมันรำข้าว 2 - 3 ช้อนโต๊ะ ไขมันดี ช่วยดูดซึมวิตามิน
น้ำต้มสุก 1,000 - 1,200 ml ปรับความหนืดตามความเหมาะสม
👨🍳 ขั้นตอนการทำอย่างใส่ใจ
การเตรียม: ล้างผักและเนื้อสัตว์ให้สะอาด หั่นเป็นชิ้นเล็กๆ เพื่อให้สุกง่ายและปั่นได้ละเอียด
การต้ม: ต้มทุกอย่างรวมกัน (ยกเว้นน้ำมันและกล้วย) โดยใส่ข้าวและเนื้อสัตว์ลงก่อน ตามด้วยผัก ต้มจน "เปื่อยยุ่ย"
การปั่น: นำส่วนผสมที่ต้มสุกแล้ว (รอให้อุ่นลงเล็กน้อย) ใส่โถปั่น เติมกล้วยและน้ำมันรำข้าว ปั่นด้วยความเร็วสูงสุดจนเนื้อเนียนเหมือนนมปั่น
การกรอง (สำคัญมาก): กรองด้วยตะแกรงตาถี่หรือผ้าขาวม้าเพื่อแยกพังผืดหรือเศษกากที่เหลือออก
การปรับปริมาณ: เติมน้ำต้มสุกจนได้ปริมาณรวมตามที่กำหนด (เช่น 1,200 ml) จากนั้นแบ่งใส่ภาชนะสะอาดแยกตามมื้อ
🌟 3 เคล็ดลับเพิ่มประโยชน์
เสริมแคลเซียม: หากแพทย์อนุญาต สามารถเติม "นมสด" หรือ "นมถั่วเหลือง" แทนน้ำเปล่าในบางส่วนได้ แต่ต้องระวังเรื่องการแพ้แลคโตสและท้องเสียครับ
กันแยกชั้น: การใส่ "ฟักทอง" หรือ "กล้วย" จะช่วยให้เนื้ออาหารเกาะตัวกันดี ไม่แยกชั้นน้ำกับเนื้อเมื่อตั้งทิ้งไว้
ความสะอาด: อุปกรณ์ทุกชิ้นควรลวกน้ำร้อนก่อนใช้งาน และอาหารที่ปั่นเสร็จแล้วถ้ายังไม่ให้ทันทีต้องแช่เย็นภายใน 30 นาทีครับ
⚠️ ข้อควรระวังสำหรับโรคเฉพาะทาง
หากเป็นเบาหวาน: ให้เปลี่ยนจากข้าวขาวเป็น ข้าวกล้อง และใช้กล้วยที่ค่อนข้างห่าม (ไม่สุกงอม)
หากเป็นโรคไต: ต้องจำกัดปริมาณโปรตีนและผักบางชนิด (ควรปรึกษาแพทย์เพื่อปรับกรัมโปรตีนให้เป๊ะครับ)
