อาหารสายยางสำหรับผู้ป่วยทั่วไปที่ต้องการเสริมเส้นใยอาหารสำหรับผู้ป่วยทั่วไปที่ได้รับอาหารทางสายยางและต้องการ "เสริมเส้นใยอาหาร (Fiber)" มักมีวัตถุประสงค์หลักคือเพื่อช่วยให้ระบบขับถ่ายเป็นปกติ ลดปัญหาท้องผูก และช่วยปรับสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้ครับ
การเสริมเส้นใยสามารถทำได้ 2 วิธีหลัก ดังนี้ครับ:
1. การใช้ผักและผลไม้ธรรมชาติ (สำหรับอาหารปั่นผสมเอง)
หากคุณทำอาหารปั่น (Blenderized Diet) ให้เน้นวัตถุดิบที่มีกากใยสูงแต่ปั่นแล้วเนื้อเนียน ไม่ทำให้อุดตันสายยาง:
ผักใบเขียว: ผักกาดขาว, ผักบุ้ง, ตำลึง (ต้มจนเปื่อยยุ่ยก่อนปั่น)
ผักสีส้ม/เหลือง: แครอท, ฟักทอง (มีใยอาหารชนิดละลายน้ำได้ดี ช่วยให้อุจจาระนิ่ม)
ผลไม้: กล้วยน้ำว้าสุก, มะละกอสุก (ช่วยเรื่องการระบายได้ดีมาก)
ธัญพืช: ข้าวกล้อง หรือ ข้าวโอ๊ต (มีใยอาหารมากกว่าข้าวขาว)
2. การใช้ใยอาหารสำเร็จรูป (Fiber Supplement)
หากผู้ป่วยทานอาหารสูตรสำเร็จหรืออาหารปั่นที่ไม่สะดวกเพิ่มปริมาณผัก สามารถใช้ "ใยอาหารผง" เสริมได้:
Partially Hydrolyzed Guar Gum (PHGG): เป็นใยอาหารละลายน้ำได้ที่นิยมใช้ในโรงพยาบาล เพราะละลายง่าย ไม่มีความหนืด ไม่ทำให้สายอุดตัน และไม่เปลี่ยนรสชาติอาหาร
Inulin (อินนูลิน): ช่วยเป็นอาหารให้จุลินทรีย์ตัวดีในลำไส้ (Prebiotics)
3. ตัวอย่างสูตรอาหารปั่นเสริมใยอาหาร (ปริมาณ 1,000 ml)
อกไก่ต้ม: 200 กรัม
ข้าวกล้องต้ม: 2 ทัพพี
ฟักทองต้ม: 100 กรัม
ผักกาดขาว/แครอทต้ม: 150 กรัม (เพิ่มปริมาณผักจากสูตรปกติ)
กล้วยน้ำว้า: 1 ลูก
น้ำมันรำข้าว: 2 ช้อนโต๊ะ
น้ำต้มสุก: เติมจนครบ 1,000 ml
⚠️ ข้อควรระวังสำคัญเมื่อเพิ่มเส้นใย
ต้องเพิ่มน้ำ: เมื่อเพิ่มกากใย "ต้องเพิ่มปริมาณน้ำดื่ม" ให้ผู้ป่วยด้วยเสมอ หากมีใยอาหารเยอะแต่น้ำน้อย จะทำให้อุจจาระแข็งและท้องผูกหนักกว่าเดิม
การกรอง: ต้องกรองอาหารด้วยตะแกรงตาถี่ 2 รอบทุกครั้ง เพราะกากผักที่ปั่นไม่ละเอียดเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้สายยางอุดตัน
ค่อยๆ เพิ่ม: อย่าเพิ่มผักปริมาณมากในทันที ให้ค่อยๆ เพิ่มทีละน้อยเพื่อให้ลำไส้ผู้ป่วยปรับตัว ป้องกันอาการท้องอืดหรือก๊าซในกระเพาะเยอะ
💡 คำแนะนำเพิ่มเติม
หากต้องการความสะดวก ปัจจุบันมี อาหารทางการแพทย์สูตรสำเร็จที่มีส่วนผสมของใยอาหาร (Fiber Containing Formula) เช่น Nutren Fibre, Jevity หรือ Isocal Fiber ซึ่งจะคำนวณปริมาณใยอาหารมาให้เหมาะสมและลดความเสี่ยงเรื่องสายอุดตันได้ดีครับ
